Trang Kim Yen [Archive] - Quán Nhạc Vàng

motcaitenkhongnoilendieugi

02-06-2007, 10:14 AM

<div class='quotetop'>Tr�ch dẫn(haiphuong @ Feb 6 2007, 11:06 AM) 41075</div>

co ai biet gi ve ca si nay khong nhi ? Tuy la ca si o VN va di hat vao nhung nam 80 nhung chat giong hay lam, sao toi tim kiem khap noi ma chang thay o dau noi gi ve ca si nay nhi ? Ca nhung ban nhac cua ca si nay cung khong ? hêy...ya....!!!!
[/b]

yêu cầu là có

Nụ cười của Trang Kim Yến

Bài viết này muốn giới thiệu đến độc giả một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của nhạc trẻ Sài Gòn trong hơn 10 năm đầu sau ngày giải phóng. Câu chuyện về ca sĩ Trang Kim Yến cũng là câu chuyện sinh động về đời sống nhạc trẻ Sài Gòn cuối những năm '70 đầu '80, về cách mà những nghệ sĩ nổi tiếng ở miền Nam trước 1975 thích nghi và hoà nhập với đời sống mới...

(Bài đã đăng trên tạp chí Saigon Citylife vol.3 năm 2004, GĐX đăng lại có sửa chữa)

Yến - tức Trang Kim Yến – là một trong những gương mặt sáng nhất của ca nhạc Sài Gòn những năm 1980. Nhưng không chỉ có thế, Yến và nụ cười của mình là một hình ảnh biểu trưng cho khả năng thích nghi và sự vượt khó của người Sài Gòn. Câu chuyện của Trang Kim Yến là chuyện về những người Sài Gòn đã biết cách vượt qua những thời khắc khó khăn nhất của đời mình, về sự lựa chọn đầy day dứt lúc giao thời, về sự vô tư, lòng vui sống và, đương nhiên, là một phần đời sống âm nhạc Sài Gòn hơn 10 năm...

Năm 1975, giữa dòng người náo loạn đi hay ở, Yến ngơ ngác không biết chồng mình đưa mình đi đâu. Khi ấy trong chị chỉ có một câu hỏi: Tại sao lại phải đi? Nhà mình ở đây kia mà! Và chị ở lại.

Ở lại, tức là chị phải tạm quên đi một quá khứ tưng bừng. Quá khứ về một cô ca sĩ Trang Kim Yến hát nhạc “kích động” đang trên đường thẳng tiến trở thành ngôi sao mới. Yến vào nghề khi 15 tuổi, học hát có 1 tháng, 16 tuổi chị đã chạy 1 đêm 4 show. Hình ảnh của Yến ngày ấy là một cô gái đi giày bốt cao và mặc mini-jupe cũng cực cao. Khuôn mặt xinh như búp bê với cặp mắt hút hồn và nụ cười lúc nào cũng tình tứ cùng giọng hát khi sâu thẳm lúc cao vút, hơi rè rè với một chút âm mũi rất “Tây” quyến rũ hát những thứ nhạc vui vẻ mà người Sài Gòn quen gọi là nhạc “quậy”, Yến nhanh chóng trở thành một hình tượng mới được ưa chuộng và lúc nào đó đã trở thành “Nàng Thơ” cho nhiều nhạc sĩ. Nhạc sĩ Quốc Dũng (chồng ca sĩ Bảo Yến) khi ấy đã viết ngay một bài hát mà tựa đề chính là tên của Yến, bài Trang Kim Yến có câu mở đầu “Này hỡi Yến ơi sao mặt em tươi vui như hoa ngàn nơi...”, rồi nhạc sĩ – ca sĩ Nhật Trường viết Lời cho người yêu nhỏ... Vinh quang đến thật nhanh với cô gái trước đó từng có lúc bị ba cắt tóc vì tôi dám bỏ nhà đi hát.
Mọi chuyện thay đổi đột ngột. Yến quay về bán hàng cho ba, lầm lũi kiếm sống và phải buộc mình quên đi đã có thời sở hữu cả vinh quang và tiền bạc. Nhưng lạ một điều là không lúc nào chị có ý định ra đi. Chị cứ nghĩ mọi chuyện xảy ra như là định mệnh vậy, và chị cứ vui sống, vẫn không giấu khuôn mặt tươi như hoa và những cái liếc mắt "chết người".

Rồi chị cũng được trở lại sân khấu. Lần này chị phải núp dưới cái tên Kim Liên. Bài hát đầu tiên chị hát dưới chế độ mới là Nhạc rừng và sau đó liên tiếp là Tiếng đàn Ta-lư, Cô gái Sài Gòn đi tải đạn, Bài ca người nữ tự vệ Sài Gòn... Giọng hát lúc nào cũng như chực bùng lên, bứt khỏi mọi ràng buộc hoá ra lại rất hợp với những bài ca cách mạng sôi nổi. Chị thích nghi với sân khấu mới rất nhanh, thích nghi với chuyện lương tháng 15 đồng một cách thoải mái, bởi con người chị chỉ có chất nghệ sĩ tràn ngập, không có nhiều toan tính cho chuyện chính trị hay buôn bán.

Một lần xuống biểu diễn phục vụ dưới một con tàu Na Uy ở Cảng Sài Gòn, Yến nghe được một ca sĩ hát bản nhạc Pháp nổi tiếng Oui devant Dieu. Thế là đam mê được giữ kín bỗng bùng dậy. Để thoả mãn khao khát được hát nhạc quậy, nhạc Tây, chị rủ một nhóm ca sĩ xuống Cần Thơ, tự nguyện làm ca sĩ tỉnh lẻ một thời gian. Mấy năm sau chị trở lại Sài Gòn, trong một hình ảnh rất khác.

Ca nhạc Sài Gòn khi ấy đã bắt đầu vận hành theo một guồng quay mới, không còn nhiều chỗ cho những tiếc nuối quá khứ, không còn sự e dè ngần ngại trước những cái mới trong chế độ mới. Nhạc trẻ, dù có lúc phải mang tạm tên này tên khác, chẳng hạn "ca khúc chính trị", cũng đã có chỗ xứng đáng cho mình. Những bài hát ca ngợi cuộc sống mới nhiều lên, những bản nhạc Liên Xô hay Đông Âu thế chỗ cho nhạc Mỹ và các ca sĩ cũng nhanh chóng thích nghi, hưởng ứng theo cách của mình. Yến còn nhớ có lần chị cùng Tuyết Loan, Nhã Phương hát một bài nhạc Liên Xô, bằng tiếng Nga trong khi không ai biết một tí gì ngôn ngữ này. Họ cầm băng cassette bài hát ấy về nghe, mỗi người chép lại theo cách thẩm âm của mình, học thuộc rồi lên sân khấu ráp bài với nhau. "Như vẹt vậy đó, ai cũng vậy à!", Yến kết luận một cách hài hước. Đôi khi "máu" hát nhạc Mỹ nổi lên, liều hát một bài thì giới thiệu đây là bài hát... Cuba. "Nữ hoàng jazz" Tuyết Loan, người bạn, người chị thân thiết của Yến có lần hát hài Hippy Hippy Shake của The Beatles nói đây là bài hát... Căm-pu-chia, còn Trang Kim Yến thì không còn nhớ đã bao nhiêu lần phải gán cho Beat it, Bad (Michael Jackson), Still loving you (Scorpions), Alone (Heart) - những bài hát "tủ" của chị - những "quốc tịch" lạ lẫm nào đó mà chị có khi còn chẳng biết nước ấy nằm ở đâu.

Yến hát hồn nhiên và vô tư, thả sức tung giọng hát trời phú khoẻ đến kinh ngạc của mình vào những lãnh địa mới và không biết rằng mình đã vô tình trở thành người đi hàng tiên phong du nhập trào lưu disco và cả rock nữa vào sân khấu ca nhạc Sài Gòn thời ấy. Trang Kim Yến, Ngọc Bích, Hoàng Cúc, Tuyết Loan, Sỹ Thanh... là những người đã đem sự thoả mãn trở lại với những người dân Sài Gòn khi đưa ra những hình ảnh đẹp, khoẻ khoắn của một "Sài Gòn ca hát".

Để lên tới thời đỉnh cao của mình, những năm 1984 - 1985, Yến và những người "ở lại" đã cho thấy khả năng vượt khó đáng khâm phục của những nghệ sĩ Sài Gòn, trước đó từng bị nhìn như những người chỉ biết ăn trắng mặc trơn tiểu tư sản. Những nghệ sĩ ngày trước là con cưng của phòng trà giờ đã biết lặn lội tới tận những vùng sâu xa tít, nơi phải giăng mùng giữa ban ngày tránh muối, uống nước trong vũng trâu đằm, đi ghe trên sông biểu diễn giữa nỗi lo sợ súng đạn của cuộc chiến tranh biên giới Tây - Nam những năm 1977-1978... Họ đã ở lại và đã tìm lại được vinh quang ngay ở quê hương mình mà không bao giờ dằn vặt chuyện đi hay ở! Với Yến, chị qua được những thời khắc khó khăn nhất, chính bằng nụ cười của mình. Nụ cười có sức quyến rũ kỳ lạ, kể cả bây giờ, khi chị đã qua tuổi 50 vài năm.

Nhạc trẻ Sài Gòn những năm 1980, trong thời của Yến, rất trong sáng và cũng khá cởi mở khi tiếp nhận những gì mới mẻ, như thể đón một người quen nay trở lại. Ngày ấy, Trang Kim Yến có thể mặc sức hoá thân thành những nữ rocker phương Tây hay Michael Jackson. Chị đưa ra hình ảnh một nữ ca sĩ đầy sự phá cách: hát những bài của nhóm Heart (Alone) đúng phong cách và cữ giọng, không chịu hạ thấp, hát Carrie (nhóm Europe) là thấy một phần heavy metal Bắc Âu và không ngần ngại học để nhảy múa được như Michael Jackson hay Paula Abdul.

Trang Kim Yến thời đỉnh cao
Sau một thời gian tạm lắng lúc giao thời, những giọng hát vàng của Sài Gòn trỗi dậy và chính họ chứ không ai khác đã gián tiếp đem nhạc pop-rock Tây phương thế hệ mới đến với người yêu nhạc Việt Nam, sau trào lưu nhạc Beatles hay Elvis Presley đến với miền Nam từ những năm 1960. Qua Tuyết Loan người ta biết thêm đến Whitney Houston bằng Saving all my love for you, I wanna dance with somebody; Ngọc Bích khiến ABBA trở nên phổ biến hơn với người Việt khi hát Happy New Year hay chẳng kém "bản gốc"; và Trang Kim Yến - nữ rocker - đã đại chúng hoá hard rock Âu - Mỹ theo cách hát rất riêng và bằng làn hơi đặc rock của mình với một danh sách trải dài những bản cover của các gương mặt rock cựu trào, và nhiều người đã biết chị ở trong hình ảnh Michael Jackson "nữ" từ trang phục với tới cách hát và nhảy múa.

Trang Kim Yến giờ đã nghỉ hát. Chị không phải là người hay hoài niệm quá khứ nên hầu như không giữ lại những âm thanh và hình ảnh một thời của mình, thường là người khác giữ thay chị. Nhà chị ở gần phòng thu của nhạc sĩ Nguyễn Quang, con trai nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 - ông thầy và ông bầu ngày xưa của chị ở ban Hồn Hoang, nhưng mãi gần đây có người gợi ý, thậm chí phải "khích" nữa chị mới nghĩ đến chuyện qua đó để thu mấy bài mình thích, có thể là bài hát Trang Kim Yến ngày xưa nữa, nếu như anh Quốc Dũng còn nhớ lời hát. Bài ấy viết ra để xưng tụng giọng hát và nhan sắc của chị nhưng chị chỉ được hát có một lần, rồi sau đó có người mua độc quyền bài ấy, sửa lời đi chỉ vì người ấy muốn "yêu" chị mà không được.

Giờ thì mọi hờn giận đã qua, quá khứ với chị chẳng có sức nặng nào, những âm oán trong nghề giờ đã tan biến, hoài niệm về giọng hát một thời lừng lẫy của chị cũng chỉ có những người yêu mến chị còn giữ trong những chiếc băng cassette cũ kỹ, còn chị, chị chỉ có bên mình 2 đĩa CD chị tự thu âm trong một lần đi hát karaoke với bạn bè. Trong ấy, giọng hát "bất trị" kia dù có tuổi hơn một nửa thế kỷ vẫn còn mạnh mẽ và tươi sáng lắm, tươi sáng như nụ cười không tắt của Yến...

Nguyễn Minh