NVOL
11-11-2004, 07:29 PM
<FONT face="Times New Roman"><FONT size=5>
T</FONT>ôi không
bao giờ than vãn cuộc đời. Tôi vẫn mang trái tim của tôi, mang sự yêu
mến cuộc đời của mình để bước vào http://www.vietnhac.org/baivo/nhatngan.jpgcuộc đời.” Năm nay 58 tuổi đời, nhưng Nhật
Ngân đã có một quá trình hoạt động trong lãnh vực âm nhạc từ 40 năm qua.
Đó là một tên tuổi lớn trong làng âm nhạc, tác giả của nhiều ca khúc giá
trị – với số lượng lên tới hàng trăm bài, không kể đến những nhạc phẩm
Mỹ hoặc Pháp do ông soạn lời Việt. Không những thế, ngoài việc sáng tác
ca khúc, Nhật Ngân còn là tác giả của nhiều nhạc kịch rất quen thuộc
trong các chương trình video.
Trần Nhật Ngân, sinh năm 1942 tại
Thanh Hóa và là con út trong một gia đình sáu người con. Vì thân phụ là
một công chức thường phải di chuyển nhiều, nên Nhật Ngân cũng đã từng
sống ở nhiều nơi: Huế và Đà Nẵng.
Vào khoảng cuối thập niên 50,
Nhật Ngân cùng mẹ vào Sài Gòn, theo chân các anh chị đã vào đây từ
trước, trong khi bố ông đã qua đời từ lâu. Sau khi học hết trung học ở
trường Võ Trường Toản và lấy được mảnh bằng tú tài, ông trở ra Đà Nẵng
dạy nhạc và Việt văn tại trường Phan Thanh Giản. Trước đó, tại Đà Nẵng
và Huế, Nhật Ngân đã đến với âm nhạc qua sự chỉ dẫn của các linh mục và
sau đó ở Sài Gòn, qua sự hướng dẫn của những người thân trong họ là giáo
sư âm nhạc và nhạc sĩ nổi tiếng như Đỗ Thế Phiệt và Nhật Bằng.
Theo lời tâm sự của Nhật Ngân, đáng lẽ ông đã trở thành một nhạc
công xử dụng vĩ cầm như người em họ là Nhật Hiền, nhưng vì gia đình ông
quá nghèo, không đủ khả năng mua cho ông nhạc khí này. Do đó, ông đành
quyết định thôi học. Và chính quyết định đó đã đưa Nhật Ngân đi theo con
đường sáng tác. </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>‘Tôi Đưa Em Sang Sông’ </FONT>
Vì lòng đam mê âm
nhạc và nhất là nhờ ở khả năng thiên phú của mình, Nhật Ngân đã hoàn
thành nhạc phẩm đầu tay khi ông mới vừa 18 tuổi vào năm 1960. Đó là một
ca khúc tình cảm mang tên “Tôi Đưa Em Sang Sông”
Về
trường hợp ra đời ca khúc này, Nhật Ngân cho biết: Khi trở về dạy học ở
Đà Nẵng, ông có một người yêu. Mà thời đó các gia đình ở miền Trung, vấn
đề là phải có chức phận, thì họ mới gả con gái cho mình. Thế nhưng thuơœ
đó ông chỉ là người dạy học thôi, nhất là còn trẻ lắm, nên gia đình cô
ấy không chịu gả và cô ấy đi lấy chồng. “Thật sự là ngẫu hứng thôi,
tôi làm bài hát đó.”
Mặc dù chưa có phương tiện phổ biến
rộng rãi trong thời gian đầu, nhưng “Tôi Đưa Em Sang Sông” đã trở
thành một ca khúc được giới học sinh, sinh viên Đà Nẵng rất ưa thích,
chép tay chuyền cho nhau hát.
Sau đó Nhật Ngân gửi ca khúc này
vào Sài Gòn nhờ nhạc sĩ Y Vân phổ biến dùm, với sự sửa đổi một vài chữ
trong bản nhạc cho hợp với đường lối của Bộ Thông Tin, lúc đó không cho
phép phổ biến những nhạc phẩm ủy mị, ướt át. Câu “Rồi thời gian lặng lẽ
trôi, đời tôi là cánh mây trôi bốn phương trời. Và đời em là cánh hoa
thì bao người ước mơ, đưa đón trông chờ” được nhạc sĩ Y Vân đổi thành
“Rồi thời gian lặng lẽ trôi, đời tôi là chiến binh đi khắp phương
trời. Và đời em là cánh hoa thì bao người ước mơ, đưa đón trông chờ”
cho phù hợp với hoàn cảnh chiến tranh của đất nước.
Câu kết của
bản chính là “Nàng đã thay một lối về, thay cả bàn tay đón đưa” cũng đã
được Y Vân đổi thành “Nàng đã thay một lối về, quên cả người trong
gió mưa.” Sự thay đổi lời ca này đã khiến cho cảm thấy “hẫng”
đi một chút, như lời ông nói, vì không đúng với tâm trạng của mình khi
đến lúc đó, chưa hề trải qua đời sống trong quân ngũ.
Hơn nữa,
vì tác giả còn là một người chưa có tên tuổi nên cần nhờ tới một nhạc sĩ
nổi tiếng đứng chung tên với “Tôi Đưa Em Sang Sông” để dễ dàng
đến với quần chúng hơn. Khi được phát hành, “Tôi Đưa Em Sang
Sông” được ký tên bởi hai người là Trần Nhật Ngân và Y Vũ.
</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Đêm Nay Ai Đưa Em Về </FONT>
Với một tâm hồn
lãng mạn của thời niên thiếu, Nhật Ngân, vì cảm mến giọng ca của một nữ
ca sĩ tên tuổi thời đó, đã cảm hứng để sáng tác tình khúc thứ nhì của
ông là “Đêm Nay Ai Đưa Em Về” đã được Lệ Thanh trình bầy lần đầu tiên
qua phần phụ họa của Hồng Phúc và Thanh Sơn. Cũng như “Tôi Đưa Em Sang
Sông,” nhạc phẩm “Đêm Nay Ai Đưa Em Về” vào đầu thập niên 60 đã trở
thành ca khúc quen thuộc đối với thính giả của các đài Sài Gòn và Quâân
Đội và là những nhạc phẩm được nhà Diên Hồng xuất bản dưới hình thức
những bản nhạc rời bán rất chạy.
</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Cuộc đời quân ngũ... </FONT>
Năm 1965, Nhật
Ngân gia nhập Cục Tâm Lý Chiến, một năm sau ông được chuyển về làm
trưởng ban văn nghệ của Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung cho đến năm
1975. Trong thời kỳ này ông viết rất nhiều ca khúc về quân đội, trong số
có những bài quen thuộc như “Người Tình Và Quê Hương,” “Lính Xa Nhà,”
“Mùa Xuân Của Mẹ,” “Xuân Này Con Không Về,” v.v. Riêng ca khúc sau là
một trong những ca khúc dính liền với tên tuổi của Duy Khánh, khiến có
nhiều người lầm tưởng chính Duy Khánh là tác giả.
Sau 1975 kẹt
lại Việt Nam, Nhật Ngân thỉnh thoảng cùng với một số anh chị em cùng
hoàn cảnh đi trình diễn nhiều nơi. Thời gian này ông đã cho ra đời nhạc
phẩm nổi tiếng, có tính cách châm biếm điều mà nhà cầm quyền Việt Nam
thời kỳ này gọi là “giải phóng” vào tháng Tám năm 75. Đó là ca khúc “Anh
Giải Phóng Tôi Hay Tôi Giải Phóng Anh?” được nữ ca sĩ Ngọc Minh phổ biến
đầu tiên tại hải ngoại sau khi vượt biển rời khỏi Việt Nam.
Nhật
Ngân sau đó cũng một mình rời Việt Nam vào năm 1982, bị kẹt ở trại tỵ
nạn Sikiu, Thái Lan cho đến năm 84 mới được nhận vào Hoa Kỳ và ông được
nữ ca sĩ Thanh Thúy bảo trợ về sống tại phía bắc Hollywood. Một thời
gian sau, ông dời xuống Orange County ở chung với nghệ sĩ Nguyễn Long
trong khi chờ ngày đoàn tụ với vợ con vào năm 90.</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>‘Thích thì tôi viết, không thích thì tôi thôi...’
</FONT>
Nhật Ngân lập gia đình vào năm 1969 và có ba
người con. Người con gái lớn của ông tên Ngân Khánh, đã tốt nghiệp cử
nhân về âm nhạc Đại học Fullerton, nam California. Ông đã lấy tên Ngân
Khánh để ký dưới một số nhạc phẩm như “Giã Từ Vũ Khí” và “Cám Ơn.” Người
con trai kế của ông đang theo học về ngành dược, trong khi người con
trai út đã tốt nghiệp về ngành điện toán. Với tình trạng như vậy, Nhật
Ngân cho là mình đã được thảnh thơi trong việc sáng tác “thích thì tôi
viết, không thích thì tôi thôi.”
Ngay thời gian đầu đặt chân lên
đất Mỹ, Nhật Ngân đã vùi đầu ngay vào công việc sáng tác. Ông cho ra đời
nhạc phẩm đầu tiên tại hải ngoại là “Hương.” Nhật Ngân đã dựa trên một
bài thơ của Nguyễn Long để soạn thành ca khúc này.
“Hương” đã
thành công ngay từ bước đầu với tiếng hát của Elvis Phương, kế đó với
tiếng hát của Tuấn Anh và gần đây hơn cả là Nguyễn Hưng.
Nhật
Ngân cũng từng phổ nhạc từ một số bài thơ tại hải ngoại, trong số có bài
thơ “Kiếp Sau” của Trần Mộng Tú, do Aùi Vân trình bầy trên một chương
trình video của trung tâm Thúy Nga.
Nhật Ngân cho biết đối với
những sáng tác có “hơi hướng quê hương” cuœa ông “thì Duy Khánh, Hương
Lan, Thanh Tuyền là thích hợp hơn caœ.” Do đó, ông thường nhắm vào một
tiếng hát đặc biệt để sáng tác trước khi gưœi đến người nghe. Còn về
những ca khúc tình cảm thì “những bài của tôi như ‘Ngày Vui Qua Mau,’
‘Lời Đắng Cho Một Cuộc Tình’ hay ‘Hương’ thì đủ giọng ca có thể hát
được.” </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Tình trạng nghệ sĩ sáng tác hiện nay
</FONT>
Theo Nhật Ngân, cuộc sống của một nghệ sĩ sáng
tác hiện nay ở hải ngoại đang trong tình trạng dễ thở hơn những năm
trước về mặt kinh tế mà nguyên nhân chính do sự phổ biến mạnh mẽ của các
chương trình video ca nhạc.
Sự phát triển của video từ hơn 10
năm nay đã nuôi dưỡng được phong trào sáng tác nhạc mới cũng như một số
hoạt động văn nghệ cho các nhạc sĩ bằng cách này hay cách khác có thể
sống được. “Những năm trước thì tôi nghĩ là không sống nổi. Cái thời
điểm trước, từ 84 trở đi cho tới khoảng độ 90, 91, 92 chẳng hạn thì
tương đối mình sống vẫn èo ọt lắm. Nhưng những năm sau này chẳng hạn, từ
khi mà video mạnh lên, những video như là Thúy Nga, Asia hay mấy trung
tâm lớn họ làm mạnh lên thì tôi nghĩ nếu những người nào có khả năng thì
có thể vẫn sống được với ngành âm nhạc.”
Đối với một số nhạc sĩ
khi ghi nhận về dòng nhạc Việt trong nước và hải ngoại đã cho rằng có sự
khác biệt, nhưng theo Nhật Ngân thì hai dòng nhạc đều giống nhau, đặt
căn bản trên sự rung động của tâm hồn mình: “Tôi thật sự không biết đối
với những tác giả khác như thế nào. Nhưng mà riêng tôi, thì tôi thấy khi
mình gặp những cái rung động nào đó xẩy đến với tâm hồn mình thì mình
vẫn viết thoải mái. Tôi nghĩ trước năm 75 và sau năm 75 cũng đều giống
nhau cả. Những nguồn cảm hứng đến với tôi thì tôi có thể trọn vẹn đem
tới được người nghe.”
Ngay như dựa trên sự thay đổi về hoàn cảnh
xã hội trước kia và hiện nay, ông cũng không cho là có ảnh hưởng đến
công việc sáng tác của mình vì hiện nay ông vẫn sáng tác một cách đều
đặn.
Mức độ sáng tác của Nhật Ngân được ông ví von như một cái
máy xe hơi chạy đều nên không bị trục trặc và rỉ sét. Trái với một vài
nghệ sĩ cùng thời với ông, không còn tìm thấy được hứng thú trong việc
sáng tác hoặc không có dịp để phổ biến tác phẩm mình. </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Những kinh nghiệm cho những người tiếp nối
</FONT>
Nhật Ngân cho biết cách hiệu quả nhất để phổ biến
những ca khúc của những người sáng tác hiện nay là qua phương tiện
video. Tuy nhiên đó không phải là điều mà những trung tâm nhạc có thể
thực hiện được một cách dễ dàng. Vì phần lớn các trung tâm nhạc hiện nay
vẫn dùng nhiều nhạc phẩm cũ, trong khi có rất nhiều sáng tác mới từ khắp
nơi được gửi đến. Về điểm này, Nhật Ngân đưa ra những nhận xét “những
trung tâm nhạc tốn kém nhiều trong việc thực hiện một bài hát hoặc là
một màn video chẳng hạn. Họ làm ăn, cho nên họ chắc ăn hơn. Họ không
muốn đánh bài với những tác phẩm mới mà không biết có đi đến đâu không.
Thật sự tôi cũng không dám nói là mọi trung tâm đều nặng về thương mại.
Thế nhưng phải ‘có thực mới vực được đạo.’ Tôi nghĩ là họ vẫn phải nghĩ
đến chuyện sản phẩm của họ có được yêu thích không. Thành ra khi lựa
bài, họ rất là khó khăn. Khó khăn vì nếu xài bài của người trẻ mà lỡ bài
không ăn là họ mất credit, sản phẩm bán không chạy... Đã tốn tiền mà
không chạy, rồi sẽ khiến khán giả bắt đầu sợ các sản phẩm có những bài
nhạc không ăn khách.”
Vấn đề phổ biến những ca khúc mới cuœa
những tác giaœ trẻ cứ luôn ở trong vòng lẩn quẩn. Một giải pháp tương
đối hữu hiệu theo ông là nếu những nhạc sĩ trẻ có khả năng thì nên tự
mình thực hiện một clip video cho ca khúc của mình để giới thiệu với các
trung tâm như trong trường hợp của nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn trước kia đã
thực hiện một clip video rất công phu và tốn kém để giới thiệu tác phẩm
của mình. “Mà khi ca khúc đó thật sự được mọi người chấp nhận thì trung
tâm họ sẽ bắt đầu từ từ chấp nhận cái tên đó luôn.”
Nhật Ngân
gọi đó là một sự đầu tư và là một sự hy sinh đầu tiên để đẩy tác phẩm
của mình lên. Hoặc theo như kinh nghiệm của ông, nếu các nhạc sĩ trẻ
muốn được các trung tâm lớn chú ý tới, cần phải làm một băng nhạc hay
một CD “demo” thật hay ở phòng thâu, nhờ những giọng ca tên tuổi thu một
hai nhạc phẩm của mình để gửi đến các trung tâm. Sau khi nghe băng nhạc
mẫu đó các trung tâm nhạc mới có thể quyết định đưa vào chương trình của
họ hay không. Nếu chỉ gửi đến họ những nhạc phẩm viết hoặc in trên giấy,
Nhật Ngân khẳng định kết quả chỉ là một con số không. Vì theo ông phần
lớn các trung tâm nhạc không có khả năng nhìn bài để định giá được vấn
đề nhạc phẩm đó có ăn khách hay không.
</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Trước vấn đề nhạc trong nước lan tràn tại hải ngoại...
</FONT>
Một vấn đề khác hiện vẫn còn là một đề tài đang
được bàn tán tới nhiều là sự lan tràn của nhạc trong nước tại hải ngoại.
Trước sự kiện này Nhật Ngân đã đưa ra một số nhận xét của ông về những
giọng ca cũng như những sáng tác trong nước. Thêm vào đó là những lý do
khiến những trung tâm nhạc tại hải ngoại nhắm vào việc khai thác những
tác phẩm đó: “Thật sự thì nhạc trong nước trong thời gian vừa rồi rộ ra
ở ngoài, thì mình công nhận là trong đợt đó, trong nước có một số bài có
vẻ nghe được, có vẻ ăn khách đối với quần chúng. Sự kiện được mọi người
thích thì cũng đúng thôi. Vì bài dễ nghe, có một chiều hướng tương đối
khác với sáng tác bên này. Thứ đến là các giọng ca bên đó rất rất thích
hợp với các loại bài đó. Các trung tâm bên này xử dụng lại những bài hát
đó là vì những bài đã được lăng xê rồi, thành họ mạnh bạo thu thanh với
những giọng hát ở hải ngoại. Nhất là vấn đề tác quyền gần như không có,
cho nên mọi người đều sẵn sàng làm thôi.” Tuy nhiên theo ông sự tràn
ngập của nhạc trong nước tại hải ngoại chỉ là một phong trào nhất thời,
dấy lên từng đợt và không có khả năng duy trì lâu dài vì “cho tới bây
giờ đâu còn bài nào nữa đâu.”
Nhật Ngân còn nhấn mạnh thêm là dù
trong nước có đông người sáng tác thật sự, nhưng không phải lúc nào cũng
có những nhạc phẩm hay. Riêng đối với những ca sĩ trong nước, ông đã
không phủ nhận khả năng về kỹ thuật của những tiếng hát này. </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Yêu đời và thoải mái </FONT>
Hiện nay sinh hoạt
của nhạc sĩ Nhật Ngân là sinh hoạt của một người nhàn hạ, trong niềm
hạnh phúc gia đình cùng với những người con đã thành đạt và một người vợ
với công việc làm thường nhật về ngành y tá: “Sinh hoạt bình thường của
tôi là ngoài những giờ thể thao, buổi sáng cà phê ra thì về nhà sáng
tác, làm việc.”
Những giờ thể thao như ông nói là những giờ đánh
tennis từ sáng sớm đến gần 9 giờ sáng để cố gắng duy trì sức khỏe tốt
sau khi đã bị cắt đi hai phần ba bao tử để ngăn chận sự phát triển của
bệnh ung thư vào năm 1992.
Tự nhận mình là một người được nhiều
ưu đãi, về mặt gia đình cũng như nghề nghiệp, Nhật Ngân – với một tính
tình luôn vui vẻ – có một cái nhìn rất lạc quan về cuộc đời, để từ đó
ông tiếp tục sống trong thế giới âm nhạc mà ông đã đóng góp không ít. Từ
tư tưởng lạc quan về cuộc đời đó, lý luận của Nhật Ngân trong âm nhạc là
cuộc sống bao giờ cũng rộng mở trước mặt để “ Cũng vì còn nhiều gắn bó
với cuộc đời mà Nhật Ngân đã thoát được bệnh ung thư bao tử. Và từ đó
ông còn cảm thấy yêu đời hơn nữa sau 40 năm tạo cho mình được một gia
tài âm nhạc lớn lao. </FONT></P>
T</FONT>ôi không
bao giờ than vãn cuộc đời. Tôi vẫn mang trái tim của tôi, mang sự yêu
mến cuộc đời của mình để bước vào http://www.vietnhac.org/baivo/nhatngan.jpgcuộc đời.” Năm nay 58 tuổi đời, nhưng Nhật
Ngân đã có một quá trình hoạt động trong lãnh vực âm nhạc từ 40 năm qua.
Đó là một tên tuổi lớn trong làng âm nhạc, tác giả của nhiều ca khúc giá
trị – với số lượng lên tới hàng trăm bài, không kể đến những nhạc phẩm
Mỹ hoặc Pháp do ông soạn lời Việt. Không những thế, ngoài việc sáng tác
ca khúc, Nhật Ngân còn là tác giả của nhiều nhạc kịch rất quen thuộc
trong các chương trình video.
Trần Nhật Ngân, sinh năm 1942 tại
Thanh Hóa và là con út trong một gia đình sáu người con. Vì thân phụ là
một công chức thường phải di chuyển nhiều, nên Nhật Ngân cũng đã từng
sống ở nhiều nơi: Huế và Đà Nẵng.
Vào khoảng cuối thập niên 50,
Nhật Ngân cùng mẹ vào Sài Gòn, theo chân các anh chị đã vào đây từ
trước, trong khi bố ông đã qua đời từ lâu. Sau khi học hết trung học ở
trường Võ Trường Toản và lấy được mảnh bằng tú tài, ông trở ra Đà Nẵng
dạy nhạc và Việt văn tại trường Phan Thanh Giản. Trước đó, tại Đà Nẵng
và Huế, Nhật Ngân đã đến với âm nhạc qua sự chỉ dẫn của các linh mục và
sau đó ở Sài Gòn, qua sự hướng dẫn của những người thân trong họ là giáo
sư âm nhạc và nhạc sĩ nổi tiếng như Đỗ Thế Phiệt và Nhật Bằng.
Theo lời tâm sự của Nhật Ngân, đáng lẽ ông đã trở thành một nhạc
công xử dụng vĩ cầm như người em họ là Nhật Hiền, nhưng vì gia đình ông
quá nghèo, không đủ khả năng mua cho ông nhạc khí này. Do đó, ông đành
quyết định thôi học. Và chính quyết định đó đã đưa Nhật Ngân đi theo con
đường sáng tác. </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>‘Tôi Đưa Em Sang Sông’ </FONT>
Vì lòng đam mê âm
nhạc và nhất là nhờ ở khả năng thiên phú của mình, Nhật Ngân đã hoàn
thành nhạc phẩm đầu tay khi ông mới vừa 18 tuổi vào năm 1960. Đó là một
ca khúc tình cảm mang tên “Tôi Đưa Em Sang Sông”
Về
trường hợp ra đời ca khúc này, Nhật Ngân cho biết: Khi trở về dạy học ở
Đà Nẵng, ông có một người yêu. Mà thời đó các gia đình ở miền Trung, vấn
đề là phải có chức phận, thì họ mới gả con gái cho mình. Thế nhưng thuơœ
đó ông chỉ là người dạy học thôi, nhất là còn trẻ lắm, nên gia đình cô
ấy không chịu gả và cô ấy đi lấy chồng. “Thật sự là ngẫu hứng thôi,
tôi làm bài hát đó.”
Mặc dù chưa có phương tiện phổ biến
rộng rãi trong thời gian đầu, nhưng “Tôi Đưa Em Sang Sông” đã trở
thành một ca khúc được giới học sinh, sinh viên Đà Nẵng rất ưa thích,
chép tay chuyền cho nhau hát.
Sau đó Nhật Ngân gửi ca khúc này
vào Sài Gòn nhờ nhạc sĩ Y Vân phổ biến dùm, với sự sửa đổi một vài chữ
trong bản nhạc cho hợp với đường lối của Bộ Thông Tin, lúc đó không cho
phép phổ biến những nhạc phẩm ủy mị, ướt át. Câu “Rồi thời gian lặng lẽ
trôi, đời tôi là cánh mây trôi bốn phương trời. Và đời em là cánh hoa
thì bao người ước mơ, đưa đón trông chờ” được nhạc sĩ Y Vân đổi thành
“Rồi thời gian lặng lẽ trôi, đời tôi là chiến binh đi khắp phương
trời. Và đời em là cánh hoa thì bao người ước mơ, đưa đón trông chờ”
cho phù hợp với hoàn cảnh chiến tranh của đất nước.
Câu kết của
bản chính là “Nàng đã thay một lối về, thay cả bàn tay đón đưa” cũng đã
được Y Vân đổi thành “Nàng đã thay một lối về, quên cả người trong
gió mưa.” Sự thay đổi lời ca này đã khiến cho cảm thấy “hẫng”
đi một chút, như lời ông nói, vì không đúng với tâm trạng của mình khi
đến lúc đó, chưa hề trải qua đời sống trong quân ngũ.
Hơn nữa,
vì tác giả còn là một người chưa có tên tuổi nên cần nhờ tới một nhạc sĩ
nổi tiếng đứng chung tên với “Tôi Đưa Em Sang Sông” để dễ dàng
đến với quần chúng hơn. Khi được phát hành, “Tôi Đưa Em Sang
Sông” được ký tên bởi hai người là Trần Nhật Ngân và Y Vũ.
</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Đêm Nay Ai Đưa Em Về </FONT>
Với một tâm hồn
lãng mạn của thời niên thiếu, Nhật Ngân, vì cảm mến giọng ca của một nữ
ca sĩ tên tuổi thời đó, đã cảm hứng để sáng tác tình khúc thứ nhì của
ông là “Đêm Nay Ai Đưa Em Về” đã được Lệ Thanh trình bầy lần đầu tiên
qua phần phụ họa của Hồng Phúc và Thanh Sơn. Cũng như “Tôi Đưa Em Sang
Sông,” nhạc phẩm “Đêm Nay Ai Đưa Em Về” vào đầu thập niên 60 đã trở
thành ca khúc quen thuộc đối với thính giả của các đài Sài Gòn và Quâân
Đội và là những nhạc phẩm được nhà Diên Hồng xuất bản dưới hình thức
những bản nhạc rời bán rất chạy.
</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Cuộc đời quân ngũ... </FONT>
Năm 1965, Nhật
Ngân gia nhập Cục Tâm Lý Chiến, một năm sau ông được chuyển về làm
trưởng ban văn nghệ của Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung cho đến năm
1975. Trong thời kỳ này ông viết rất nhiều ca khúc về quân đội, trong số
có những bài quen thuộc như “Người Tình Và Quê Hương,” “Lính Xa Nhà,”
“Mùa Xuân Của Mẹ,” “Xuân Này Con Không Về,” v.v. Riêng ca khúc sau là
một trong những ca khúc dính liền với tên tuổi của Duy Khánh, khiến có
nhiều người lầm tưởng chính Duy Khánh là tác giả.
Sau 1975 kẹt
lại Việt Nam, Nhật Ngân thỉnh thoảng cùng với một số anh chị em cùng
hoàn cảnh đi trình diễn nhiều nơi. Thời gian này ông đã cho ra đời nhạc
phẩm nổi tiếng, có tính cách châm biếm điều mà nhà cầm quyền Việt Nam
thời kỳ này gọi là “giải phóng” vào tháng Tám năm 75. Đó là ca khúc “Anh
Giải Phóng Tôi Hay Tôi Giải Phóng Anh?” được nữ ca sĩ Ngọc Minh phổ biến
đầu tiên tại hải ngoại sau khi vượt biển rời khỏi Việt Nam.
Nhật
Ngân sau đó cũng một mình rời Việt Nam vào năm 1982, bị kẹt ở trại tỵ
nạn Sikiu, Thái Lan cho đến năm 84 mới được nhận vào Hoa Kỳ và ông được
nữ ca sĩ Thanh Thúy bảo trợ về sống tại phía bắc Hollywood. Một thời
gian sau, ông dời xuống Orange County ở chung với nghệ sĩ Nguyễn Long
trong khi chờ ngày đoàn tụ với vợ con vào năm 90.</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>‘Thích thì tôi viết, không thích thì tôi thôi...’
</FONT>
Nhật Ngân lập gia đình vào năm 1969 và có ba
người con. Người con gái lớn của ông tên Ngân Khánh, đã tốt nghiệp cử
nhân về âm nhạc Đại học Fullerton, nam California. Ông đã lấy tên Ngân
Khánh để ký dưới một số nhạc phẩm như “Giã Từ Vũ Khí” và “Cám Ơn.” Người
con trai kế của ông đang theo học về ngành dược, trong khi người con
trai út đã tốt nghiệp về ngành điện toán. Với tình trạng như vậy, Nhật
Ngân cho là mình đã được thảnh thơi trong việc sáng tác “thích thì tôi
viết, không thích thì tôi thôi.”
Ngay thời gian đầu đặt chân lên
đất Mỹ, Nhật Ngân đã vùi đầu ngay vào công việc sáng tác. Ông cho ra đời
nhạc phẩm đầu tiên tại hải ngoại là “Hương.” Nhật Ngân đã dựa trên một
bài thơ của Nguyễn Long để soạn thành ca khúc này.
“Hương” đã
thành công ngay từ bước đầu với tiếng hát của Elvis Phương, kế đó với
tiếng hát của Tuấn Anh và gần đây hơn cả là Nguyễn Hưng.
Nhật
Ngân cũng từng phổ nhạc từ một số bài thơ tại hải ngoại, trong số có bài
thơ “Kiếp Sau” của Trần Mộng Tú, do Aùi Vân trình bầy trên một chương
trình video của trung tâm Thúy Nga.
Nhật Ngân cho biết đối với
những sáng tác có “hơi hướng quê hương” cuœa ông “thì Duy Khánh, Hương
Lan, Thanh Tuyền là thích hợp hơn caœ.” Do đó, ông thường nhắm vào một
tiếng hát đặc biệt để sáng tác trước khi gưœi đến người nghe. Còn về
những ca khúc tình cảm thì “những bài của tôi như ‘Ngày Vui Qua Mau,’
‘Lời Đắng Cho Một Cuộc Tình’ hay ‘Hương’ thì đủ giọng ca có thể hát
được.” </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Tình trạng nghệ sĩ sáng tác hiện nay
</FONT>
Theo Nhật Ngân, cuộc sống của một nghệ sĩ sáng
tác hiện nay ở hải ngoại đang trong tình trạng dễ thở hơn những năm
trước về mặt kinh tế mà nguyên nhân chính do sự phổ biến mạnh mẽ của các
chương trình video ca nhạc.
Sự phát triển của video từ hơn 10
năm nay đã nuôi dưỡng được phong trào sáng tác nhạc mới cũng như một số
hoạt động văn nghệ cho các nhạc sĩ bằng cách này hay cách khác có thể
sống được. “Những năm trước thì tôi nghĩ là không sống nổi. Cái thời
điểm trước, từ 84 trở đi cho tới khoảng độ 90, 91, 92 chẳng hạn thì
tương đối mình sống vẫn èo ọt lắm. Nhưng những năm sau này chẳng hạn, từ
khi mà video mạnh lên, những video như là Thúy Nga, Asia hay mấy trung
tâm lớn họ làm mạnh lên thì tôi nghĩ nếu những người nào có khả năng thì
có thể vẫn sống được với ngành âm nhạc.”
Đối với một số nhạc sĩ
khi ghi nhận về dòng nhạc Việt trong nước và hải ngoại đã cho rằng có sự
khác biệt, nhưng theo Nhật Ngân thì hai dòng nhạc đều giống nhau, đặt
căn bản trên sự rung động của tâm hồn mình: “Tôi thật sự không biết đối
với những tác giả khác như thế nào. Nhưng mà riêng tôi, thì tôi thấy khi
mình gặp những cái rung động nào đó xẩy đến với tâm hồn mình thì mình
vẫn viết thoải mái. Tôi nghĩ trước năm 75 và sau năm 75 cũng đều giống
nhau cả. Những nguồn cảm hứng đến với tôi thì tôi có thể trọn vẹn đem
tới được người nghe.”
Ngay như dựa trên sự thay đổi về hoàn cảnh
xã hội trước kia và hiện nay, ông cũng không cho là có ảnh hưởng đến
công việc sáng tác của mình vì hiện nay ông vẫn sáng tác một cách đều
đặn.
Mức độ sáng tác của Nhật Ngân được ông ví von như một cái
máy xe hơi chạy đều nên không bị trục trặc và rỉ sét. Trái với một vài
nghệ sĩ cùng thời với ông, không còn tìm thấy được hứng thú trong việc
sáng tác hoặc không có dịp để phổ biến tác phẩm mình. </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Những kinh nghiệm cho những người tiếp nối
</FONT>
Nhật Ngân cho biết cách hiệu quả nhất để phổ biến
những ca khúc của những người sáng tác hiện nay là qua phương tiện
video. Tuy nhiên đó không phải là điều mà những trung tâm nhạc có thể
thực hiện được một cách dễ dàng. Vì phần lớn các trung tâm nhạc hiện nay
vẫn dùng nhiều nhạc phẩm cũ, trong khi có rất nhiều sáng tác mới từ khắp
nơi được gửi đến. Về điểm này, Nhật Ngân đưa ra những nhận xét “những
trung tâm nhạc tốn kém nhiều trong việc thực hiện một bài hát hoặc là
một màn video chẳng hạn. Họ làm ăn, cho nên họ chắc ăn hơn. Họ không
muốn đánh bài với những tác phẩm mới mà không biết có đi đến đâu không.
Thật sự tôi cũng không dám nói là mọi trung tâm đều nặng về thương mại.
Thế nhưng phải ‘có thực mới vực được đạo.’ Tôi nghĩ là họ vẫn phải nghĩ
đến chuyện sản phẩm của họ có được yêu thích không. Thành ra khi lựa
bài, họ rất là khó khăn. Khó khăn vì nếu xài bài của người trẻ mà lỡ bài
không ăn là họ mất credit, sản phẩm bán không chạy... Đã tốn tiền mà
không chạy, rồi sẽ khiến khán giả bắt đầu sợ các sản phẩm có những bài
nhạc không ăn khách.”
Vấn đề phổ biến những ca khúc mới cuœa
những tác giaœ trẻ cứ luôn ở trong vòng lẩn quẩn. Một giải pháp tương
đối hữu hiệu theo ông là nếu những nhạc sĩ trẻ có khả năng thì nên tự
mình thực hiện một clip video cho ca khúc của mình để giới thiệu với các
trung tâm như trong trường hợp của nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn trước kia đã
thực hiện một clip video rất công phu và tốn kém để giới thiệu tác phẩm
của mình. “Mà khi ca khúc đó thật sự được mọi người chấp nhận thì trung
tâm họ sẽ bắt đầu từ từ chấp nhận cái tên đó luôn.”
Nhật Ngân
gọi đó là một sự đầu tư và là một sự hy sinh đầu tiên để đẩy tác phẩm
của mình lên. Hoặc theo như kinh nghiệm của ông, nếu các nhạc sĩ trẻ
muốn được các trung tâm lớn chú ý tới, cần phải làm một băng nhạc hay
một CD “demo” thật hay ở phòng thâu, nhờ những giọng ca tên tuổi thu một
hai nhạc phẩm của mình để gửi đến các trung tâm. Sau khi nghe băng nhạc
mẫu đó các trung tâm nhạc mới có thể quyết định đưa vào chương trình của
họ hay không. Nếu chỉ gửi đến họ những nhạc phẩm viết hoặc in trên giấy,
Nhật Ngân khẳng định kết quả chỉ là một con số không. Vì theo ông phần
lớn các trung tâm nhạc không có khả năng nhìn bài để định giá được vấn
đề nhạc phẩm đó có ăn khách hay không.
</FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Trước vấn đề nhạc trong nước lan tràn tại hải ngoại...
</FONT>
Một vấn đề khác hiện vẫn còn là một đề tài đang
được bàn tán tới nhiều là sự lan tràn của nhạc trong nước tại hải ngoại.
Trước sự kiện này Nhật Ngân đã đưa ra một số nhận xét của ông về những
giọng ca cũng như những sáng tác trong nước. Thêm vào đó là những lý do
khiến những trung tâm nhạc tại hải ngoại nhắm vào việc khai thác những
tác phẩm đó: “Thật sự thì nhạc trong nước trong thời gian vừa rồi rộ ra
ở ngoài, thì mình công nhận là trong đợt đó, trong nước có một số bài có
vẻ nghe được, có vẻ ăn khách đối với quần chúng. Sự kiện được mọi người
thích thì cũng đúng thôi. Vì bài dễ nghe, có một chiều hướng tương đối
khác với sáng tác bên này. Thứ đến là các giọng ca bên đó rất rất thích
hợp với các loại bài đó. Các trung tâm bên này xử dụng lại những bài hát
đó là vì những bài đã được lăng xê rồi, thành họ mạnh bạo thu thanh với
những giọng hát ở hải ngoại. Nhất là vấn đề tác quyền gần như không có,
cho nên mọi người đều sẵn sàng làm thôi.” Tuy nhiên theo ông sự tràn
ngập của nhạc trong nước tại hải ngoại chỉ là một phong trào nhất thời,
dấy lên từng đợt và không có khả năng duy trì lâu dài vì “cho tới bây
giờ đâu còn bài nào nữa đâu.”
Nhật Ngân còn nhấn mạnh thêm là dù
trong nước có đông người sáng tác thật sự, nhưng không phải lúc nào cũng
có những nhạc phẩm hay. Riêng đối với những ca sĩ trong nước, ông đã
không phủ nhận khả năng về kỹ thuật của những tiếng hát này. </FONT></P>
<FONT face="Times New Roman">
<FONT color=#0033cc
size=4>Yêu đời và thoải mái </FONT>
Hiện nay sinh hoạt
của nhạc sĩ Nhật Ngân là sinh hoạt của một người nhàn hạ, trong niềm
hạnh phúc gia đình cùng với những người con đã thành đạt và một người vợ
với công việc làm thường nhật về ngành y tá: “Sinh hoạt bình thường của
tôi là ngoài những giờ thể thao, buổi sáng cà phê ra thì về nhà sáng
tác, làm việc.”
Những giờ thể thao như ông nói là những giờ đánh
tennis từ sáng sớm đến gần 9 giờ sáng để cố gắng duy trì sức khỏe tốt
sau khi đã bị cắt đi hai phần ba bao tử để ngăn chận sự phát triển của
bệnh ung thư vào năm 1992.
Tự nhận mình là một người được nhiều
ưu đãi, về mặt gia đình cũng như nghề nghiệp, Nhật Ngân – với một tính
tình luôn vui vẻ – có một cái nhìn rất lạc quan về cuộc đời, để từ đó
ông tiếp tục sống trong thế giới âm nhạc mà ông đã đóng góp không ít. Từ
tư tưởng lạc quan về cuộc đời đó, lý luận của Nhật Ngân trong âm nhạc là
cuộc sống bao giờ cũng rộng mở trước mặt để “ Cũng vì còn nhiều gắn bó
với cuộc đời mà Nhật Ngân đã thoát được bệnh ung thư bao tử. Và từ đó
ông còn cảm thấy yêu đời hơn nữa sau 40 năm tạo cho mình được một gia
tài âm nhạc lớn lao. </FONT></P>